Artikelen voor een beter leven

Ontdek waardevolle inzichten en praktische tips om gedragsverandering te omarmen en een gezonder, gelukkiger leven te leiden. 

Beter slapen: de sleutel tot welzijn

Worstel je met slaapproblemen? Ontdek hoe Brain Based Leefstijlcoaching je kan helpen uw slaappatronen te optimaliseren. Goede slaap is essentieel voor jouw gehele welzijn en productiviteit. Leer meer over effectieve strategieën en wetenschappelijk onderbouwde methoden om je nachtrust te verbeteren en meer energie te hebben gedurende de dag.

5 Brein-misverstanden die verandering in de weg staan

Een verdiepend e-book over neurowetenschap, gedrag en duurzame leefstijlverandering. 

Dit e-book is bedoeld voor iedereen die voelt dat verandering mogelijk moet zijn, maar steeds vastloopt. Niet omdat je faalt, maar omdat je brein bescherming zoekt. In dit boek combineren we breinkennis met reflectie en praktische oefeningen, zodat inzicht ook daadwerkelijk kan leiden tot verandering.

Waarom motivatie niet genoeg is

Je neemt je iets voor: Vanaf maandag ga je gezonder eten. Je gaat sporten. Je gaat eerder naar bed. Je gaat eindelijk meer tijd voor jezelf nemen.

Op dat moment voelt het alsof je er helemaal klaar voor bent, maar een paar dagen later is de motivatie verdwenen.

Wat is er gebeurd?

Waarschijnlijk niets bijzonders. Motivatie is namelijk geen constante kracht waarop je iedere dag kunt rekenen. Motivatie komt en gaat. We denken vaak dat gedragsverandering begint met voldoende motivatie.

"Als ik het echt wil, dan lukt het."

Maar motivatie verandert voortdurend. Hoe je je voelt, hoeveel energie je hebt, hoeveel stress je ervaart en wat er op een dag gebeurt, hebben allemaal invloed op hoeveel zin en bereidheid je op dat moment hebt om iets te doen.

Op een rustige zaterdagochtend kan een uur sporten een geweldig idee lijken. Op een drukke dinsdagavond kan zelfs tien minuten bewegen voelen als een enorme opgave.

Als je gedrag volledig afhankelijk is van motivatie, wordt veranderen daardoor behoorlijk kwetsbaar.

Je omgeving kan een deel van het werk overnemen

Je gedrag wordt niet alleen door je gedachten en motivatie bepaald. Ook je omgeving speelt een belangrijke rol. Denk maar eens aan het verschil tussen: Je wilt 's ochtends sporten. Je sportkleding ligt onderin een kast en je sportschoenen staan op zolder.

Of: Je sportkleding ligt naast je bed en je schoenen staan klaar bij de deur.

Je motivatie hoeft niet veranderd te zijn, maar je hebt de drempel veranderd. En dát is interessant. Je kunt je omgeving zo ontwerpen dat gewenst gedrag gemakkelijker wordt.

Maak het jezelf gemakkelijk

Wanneer je nieuw gedrag wilt aanleren, kun je jezelf daarom drie vragen stellen:

1. Hoe kan ik dit gedrag kleiner maken? Maak de eerste stap zo eenvoudig mogelijk.

2. Hoe kan ik de drempel verlagen? Zorg dat je minder hoeft te regelen, zoeken of beslissen.

3. Waar kan ik het gedrag aan koppelen? Verbind het met een gewoonte die al bestaat.

Bijvoorbeeld:

  • Na mijn eerste kop koffie → drink ik een glas water.
  • Na het tandenpoetsen → doe ik twee minuten oefeningen.
  • Als ik mijn computer afsluit → ga ik vijf minuten naar buiten.

Je hoeft dan niet iedere keer opnieuw motivatie op te brengen.

En wat als het toch niet lukt? Dan is de oplossing niet automatisch: "Ik moet mezelf meer motiveren."

Kijk eerst naar het gedrag. Was het te groot? Was het moment onhandig? Was je omgeving niet ondersteunend? Was je moe of gestrest? Ontbrak er een duidelijke aanleiding?

Misschien hoef je niet harder je best te doen. Misschien moet je je strategie aanpassen. Dat is een belangrijk verschil.

Van wilskracht naar ontwerp

Duurzame gedragsverandering gaat daarom niet alleen over discipline, het gaat ook over het ontwerpen van omstandigheden waarin het gewenste gedrag gemakkelijker wordt. Je kunt je brein niet iedere dag dezelfde motivatie laten produceren. Maar je kunt wel leren begrijpen hoe jouw gedrag ontstaat en welke factoren daarop invloed hebben. En precies daar wordt gedragsverandering interessant. Niet wachten op motivatie. Maak het gewenste gedrag zo gemakkelijk dat je minder motivatie nodig hebt.

Tiny Habits: waarom kleine veranderingen wél vol te houden zijn

Je wilt gezonder leven, meer bewegen, beter slapen, gezonder eten, meer rust nemen...Vol enthousiasme begin je. Je maakt een ambitieus plan en neemt jezelf voor om het vanaf nu écht anders te doen. En misschien lukt het een paar dagen. Tot je agenda voller raakt, je moe bent of er iets onverwachts gebeurt.

Herkenbaar? Een andere aanpak kan verrassend effectief zijn: kleiner beginnen.
 
Wat zijn Tiny Habits?
 
Tiny Habits is een methode voor gedragsverandering die is ontwikkeld door gedragswetenschapper BJ Fogg. Het uitgangspunt is eenvoudig: 
"Maak het nieuwe gedrag zo klein dat het bijna onmogelijk is om het niet te doen."
 
Dus niet: "Vanaf vandaag ga ik iedere dag een uur sporten."
Maar: "Na het tandenpoetsen doe ik twee squats."
 
Niet: "Ik ga iedere avond uitgebreid mediteren."
Maar: "Nadat ik mijn kopje thee heb gezet, adem ik drie keer bewust rustig in en uit."
 
Het doel is in eerste instantie niet om een enorme verandering te bereiken, het doel is om het gedrag daadwerkelijk uit te voeren.
 
Waarom klein beginnen werkt
 
Ons gedrag ontstaat niet alleen doordat we iets willen. Gedrag wordt beïnvloed door verschillende factoren, waaronder motivatie, het vermogen om het gedrag uit te voeren en een aanleiding om het gedrag te starten. Wanneer je een gedrag heel moeilijk maakt, heb je veel motivatie nodig. En motivatie is niet constant. 
De ene dag heb je energie en zin. De volgende dag ben je moe of gestrest. Een klein gedrag vraagt veel minder van je. En daardoor wordt de kans groter dat je het ook uitvoert op dagen waarop je motivatie laag is.
 
Koppel een nieuwe gewoonte aan iets wat je al doet
 
Een belangrijk onderdeel van Tiny Habits is het koppelen van een nieuwe gewoonte aan een bestaande routine.
Je hebt iedere dag al allerlei vaste momenten:

- nadat je opstaat;
- nadat je koffie hebt gezet;
- nadat je naar het toilet bent geweest;
- nadat je je tanden hebt gepoetst;
- wanneer je je laptop opent;
- voordat je naar bed gaat.

Die bestaande momenten kunnen dienen als een anker voor nieuw gedrag.
 
Bijvoorbeeld:  
Na het zetten van mijn eerste kop koffie → drink ik een glas water.
Na het tandenpoetsen → doe ik twee minuten rek- en strekoefeningen.
Wanneer ik mijn laptop dichtklap → loop ik vijf minuten naar buiten.

Je hoeft dan niet de hele dag te onthouden dat je iets nieuws wilt doen. Je koppelt het aan iets wat al onderdeel is van je dagelijks leven.
 
Vier minuten wandelen is ook bewegen
 
Een veelgemaakte fout bij gedragsverandering is dat we het resultaat meteen groot willen maken. We denken: "Als ik ga bewegen, moet het minstens een half uur zijn." Maar daarmee maken we de drempel hoog. Als je jezelf toestaat om slechts vijf minuten te wandelen, wordt beginnen veel gemakkelijker.
En soms wandel je daarna vanzelf langer. Maar dat is niet eens het belangrijkste. Je hebt geoefend met het gedrag starten. En juist dat kan een belangrijk onderdeel zijn van het ontwikkelen van een nieuwe gewoonte.
 
Vier niet alleen het resultaat
 
Fogg benadrukt ook het belang van een positieve ervaring direct na het nieuwe gedrag. Dat kan heel klein zijn. Je kunt bijvoorbeeld bewust even stilstaan bij: "Goed gedaan. Ik heb het gedaan." Of simpelweg een gevoel van tevredenheid toelaten. Of jezelf een schouderklopje geven! Je brein krijgt daarmee een positieve ervaring gekoppeld aan het nieuwe gedrag. Het gaat dus niet alleen om: 'Wat wil ik bereiken?' maar ook om: 'Hoe zorg ik ervoor dat het uitvoeren van het gedrag een positieve ervaring wordt?'
 
Tiny betekent niet onbelangrijk
 
Een klein gedrag kan op zichzelf misschien nauwelijks verschil maken. 
Eén glas water. Twee squats. Drie rustige ademhalingen. Vijf minuten wandelen. 

Maar gedragsverandering gaat niet alleen over de grootte van één actie, het gaat over herhaling. Een klein gedrag dat regelmatig terugkomt, kan uiteindelijk uitgroeien tot een groter patroon. En misschien ontstaat er na verloop van tijd iets interessants: Je doet niet meer alleen twee squats omdat dat je afspraak was.
Je krijgt zin om er tien te doen. Je loopt niet meer vijf minuten omdat het moet, je merkt dat je eigenlijk langer wilt blijven wandelen. 
Het kleine gedrag wordt dan een ingang naar meer.
 
Wat is jouw Tiny Habit?
 
Als je iets in je leefstijl wilt veranderen, probeer dan eens niet te beginnen met een groot doel. Vraag jezelf: 'Wat is de allerkleinste versie van dit gedrag die ik vandaag zou kunnen uitvoeren?' Maak hem kleiner dan je denkt en koppel hem aan iets wat je al doet. En geef jezelf erkenning wanneer je hem uitvoert. 
Want duurzame gedragsverandering begint niet altijd met een grote beslissing. Soms begint het met iets dat zo klein is dat je bijna denkt: "Kan dit echt verschil maken?" Juist daar kan verandering beginnen.
 
Brain-Based Leefstijlcoaching
 
Bij Brain-Based Leefstijlcoaching kijken we niet alleen naar wat je wilt veranderen, maar ook naar hoe je brein en gedrag samenwerken. 
Door inzicht te combineren met kleine, haalbare stappen kun je verandering niet alleen beginnen, maar steeds beter laten aansluiten bij jouw dagelijks leven.